Wielu ludzi zapłaciło bardzo wysoką cenę za swój udział w zrywach antykomunistycznych. Spytani czy było warto? – milczą.

Grudzień 1970 roku był czasem, gdy odważyliśmy się powiedzieć głośno, czego tak naprawdę oczekujemy. Mieliśmy dość życia na niby – wspomina pan Henryk.

Kowale własnego losu

Pan Henryk to dziś emerytowany stoczniowiec, człowiek spokojny i opanowany. W latach siedemdziesiątych był dwudziestoczterolatkiem, dopiero wchodzącym w dorosłe życie.

– Wszystko zaczęło się od kolosalnej podwyżki cen żywności. Była to kropla, która przelała czarę goryczy. Partii nie zależało już nawet na pozorach, jedną decyzją pokazano, że już nikt się z nami nie liczy – wspomina z żalem pan Henryk.

Pierwszą godzinę w tym brzydkim, proszącym się o remont, budynku Marcin spędził nie mogąc się ruszyć. Kaftan skutecznie krępuje ruchy.

Jestem na odwiedzinach. Za oknem pozbawionym klamki ciepły, letni dzień. Po podłodze przetacza się dziewczyna zawinięta w koc. W tej chwili jest wężem. Na co dzień nazywa się Agnieszka, ma 16 lat i w tym roku zaczyna liceum. Agnieszka nie przestaje mówić. Jej rozmówcy najczęściej nie istnieją. Klnie paskudnie. Noce często spędza w kaftanie. Przychodzi codziennie do pokoju Marcina i czyta książki. Gdy spotykam ją następnym razem, odczytuje nam wiersze Baudelaire’a. W drugim końcu pokoju odwiedzin siedzi Tomek. Staram się nie patrzeć w jego stronę. Tomek jest przekonany, że wszyscy go śledzą, chcą porwać i skrzywdzić. Boi się wszechobecnych chipów. Gdy przebywa na oddziale trzeba wynieść z niego telewizor – on też obserwuje Tomka. Patrzę więc na Marcina. Ma 21 lat, studiuje i pracuje. Do szpitala trafił z własnej woli. Diagnoza: zaburzenia lękowe i depresyjne mieszane. Stres nie pozwalał mu jeść i spać. Nie mógł uciec przed własnymi myślami. W pewnym momencie doszedł do wniosku, że albo trafi do szpitala, albo musi umrzeć.

Gdy nic nie słychać, coś z naszego wnętrza zaczyna mówić. Ja panicznie bałem się tego głosu – wyznaje Paweł.

Kandydatów do kapłaństwa jest mniej o 355 niż przed rokiem – ogłosiła Katolicka Agencja Informacyjna. Obecnie w całej Polsce kształci się 4257 kleryków, rok temu było ich 4612. To spadek o 10 procent. Mimo to młodzi ludzie wciąż odkrywają głos Boga w swoim sercu i każdego dnia znajdują w sobie tyle odwagi by pójść za nim.